Patlayıcı ortamlar çıkmış sorular
İşyeri hekimliği sınavında yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı ortamlardan 29 sınavda 24 soru çıktı. Acil çıkış kapıları 4 sınavda geldi; patlama riski değerlendirmesinin unsurları, yanıcı gazlar ve patlayıcı ortam bölgeleri 3'er sınavda soruldu. Son üç yılın çıkmış sorularında bu dersten 3 soru var.
Son güncelleme: 18.11.2026
Patlayıcı ortamlardan kaç soru çıktı?
24 sorunun 13'ü MEB'in 8 sınavında (2010-2013) çıktı; bu dönemde pay %1,6, sınav başına 1,6 soru. ÖSYM ve Gazi ÖDM'nin 21 sınavında (2015-2026) 11 soru var, pay %1,0; sınav 50 soruya indiği için sınav başına soru 0,5. Bu 21 sınavın 10'unda soru çıktı, en fazla 2 soru (Mayıs 2019).
Aralık 2023 ile Mayıs 2026 arasındaki dört sınav boş geçti, Mayıs 2026'da patlama riski değerlendirmesi yeniden soruldu. 4 soru bugünkü mevzuata uymuyor. Tüm sınavlardaki payı %1,2; öteki derslerin payları konu dağılımı sayfasında.
| Sınav | Soru |
|---|---|
| Aralık 2023 | 1 |
| Mayıs 2024 | 0 |
| Aralık 2024 | 0 |
| Mayıs 2025 | 0 |
| Aralık 2025 | 0 |
| Mayıs 2026 | 1 |
Patlayıcı ortam sorularında tekrar eden kalıplar
Son yıllardaki sorular yönetmeliğin iki yerinden geliyor: risk değerlendirmesinin unsurları ve bölge-ekipman eşleşmesi. Güvenlik işaretleri kalıbının 9 sorusundan yalnız 1'i bu derse etiketli, kalanı başka derslerde.
| Kalıp | Sınav | Son çıkış |
|---|---|---|
| Acil çıkış kapıları, kaçış yolları ve tatbikat sıklığı | 4 | Mayıs 2013 |
| Patlama riski değerlendirmesinde dikkate alınanlar | 3 | Mayıs 2026 |
| Yanıcı ve yanmaz gazlar, grizunun patlama aralığı | 3 | Mayıs 2023 |
| Patlayıcı ortam bölgeleri ve ekipman kategorileri | 3 | Aralık 2022 |
| Yönetmeliğin kapsamı dışında kalan işler | 2 | Kasım 2020 |
| Kolay alevlenir maddelerin tanımı | 2 | Mayıs 2019 |
| Yanma, patlama ve tutuşma tanımları | 2 | Aralık 2015 |
| Güvenlik işaretlerinin türü, rengi ve biçimi | 8 (9 soru) | Mayıs 2026 |
| Yangın kompartımanı tanımı | 1 | Aralık 2023 |
| Gaz tüpü renk kodları | 1 | Mayıs 2012 |
Bölgeler, gazlar ve yönetmelik
Bölge ve kategori eşleşmesi Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelikte (Resmî Gazete, 30 Nisan 2013) yer alıyor:
- Patlama riski değerlendirmesinde yönetmeliğin saydığı dört unsur: patlayıcı ortamın oluşma ihtimali ve kalıcılığı, statik elektrik dahil tutuşturucu kaynakların bulunma ve etkin hale gelme ihtimali, tesis, maddeler ve prosesler ile bunların etkileşimi, olası patlamanın büyüklüğü.
- Yönetmelik şunlara uygulanmaz: hastalara tıbbi tedavi uygulanan yerler, gaz yakan cihazların kullanımı, patlayıcı ve kimyasal olarak kararsız maddelerin üretimi, kullanımı, depolanması ve taşınması, sondajla ya da yer altı ve yer üstünde maden çıkarma, uluslararası anlaşmalara tabi taşıma araçları.
- Asetilen, metan, hidrojen, karbon monoksit ve hidrojen sülfür yanıcıdır. Oksijen yanmayı destekler ama kendisi yanmaz; kükürt dioksit, karbondioksit, helyum ve argon da yanmaz.
- Grizu (metan) havada yaklaşık %5-15 aralığında patlayıcı karışım oluşturur. LPG havadan ağırdır ve çukurda birikir.
- Yangın kompartımanı, duman ve ısı geçirmeyen yapı elemanlarıyla ayrılmış bölümdür; döşemesi ve tavanı da dahil bu elemanlar yangına en az 60 dakika dayanır.
- Acil çıkış kapıları dışarıya açılır, çalışma süresince kilitli olmaz, raylı ya da döner olamaz. Yangın söndürme ve tahliye tatbikatı yılda bir yapılır.
| Patlayıcı ortamın varlığı | Gaz, buhar, sis | Toz | Kullanılabilecek ekipman |
|---|---|---|---|
| Sürekli, uzun süreli ya da sık | Bölge 0 | Bölge 20 | Kategori 1 |
| Normal çalışmada ara sıra | Bölge 1 | Bölge 21 | Kategori 1 veya 2 |
| Beklenmez ya da çok kısa süreli | Bölge 2 | Bölge 22 | Kategori 1, 2 veya 3 |
Kategori 3 ekipman ve Bölge 1 tuzağı
24 sorunun 8'i olumsuz kök, 7'si tanım, 4'ü sınıflama, 2'si sayısal, 2'si öncüllü. Sınıflama soruları bölge-kategori tablosundan geliyor; en sık hata Kategori 3 ekipmanı Bölge 1'de kullanılabilir sanmak. Kategori 3 yalnız Bölge 2 ve 22'de kullanılır.
Risk değerlendirmesi sorusunda çalışan sayısı, çalışanların sağlık gözetimi ve müdahale ekipmanının kapasitesi zorunlu unsur olarak sayılmaz. Yanıcı gaz sorusunda oksijen ve argon yanıcı seçenek gibi sunuluyor.
Eskiyen cevaplar şunlar. Mayıs 2012'deki soruda oksijen tüpü eski ulusal koda göre mavi; TS EN 1089-3 ile oksijen omuz rengi beyaz oldu. Kolay alevlenir sıvı için eski sınır parlama noktası 21 °C'ydi; sınıflama SEA Yönetmeliği (AB'deki CLP) ile değişti. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü yürürlükten kalktığı için 600 işçili işyerinde en az 2 çıkış kuralı da eski kaldı. Aralık 2010'daki kapsam sorusu yönetmeliğin 4857 sayılı İş Kanununa dayanan eski sürümüne göreydi; bugünkü dayanak 6331 sayılı Kanun.
Patlayıcı ortamlarda önce bölge-kategori tablosu
Eğitim programında 3 saatlik bir ders. Son yıllardaki soruların çoğu bölge-kategori tablosundan ve risk değerlendirmesinin dört unsurundan geldi; yanıcı ve yanmaz gaz listesi bunların ardından geliyor.
Büyük kaza senaryoları büyük endüstriyel kazalar, kimyasalların sınıflandırılması kimyasal risk etmenleri, genel risk değerlendirme yöntemi risk yönetimi ve değerlendirmesi sayfasında. Yangın kompartımanı tanımı Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelikten geliyor.
Hazırlık uygulaması
13 Aralık sınavına 14 günlük plan: çıkmış soru kalıplarından özgün sorular, kalıp kartları ve 3 deneme sınavı.
1.499 TL14 Aralık'tan itibaren 3.499 TL · tek ödeme, bir sonraki sınava kadar erişim
Satın alÖdeme iyzico ile alınır. Satıcı: Arkuat (arkuat.com).
Sık sorulanlar
Patlayıcı ortamlardan kaç soru çıkar?
29 sınavda 24 soru çıktı. ÖSYM ve Gazi ÖDM döneminde 21 sınavın 10'unda soru vardı, sınav başına en fazla 2. Mayıs 2023'ten bu yana yedi sınavda 3 soru geldi.
Patlayıcı ortamlar konusunda en çok ne soruluyor?
Acil çıkış kapıları 4 sınavda; patlama riski değerlendirmesinin unsurları, yanıcı gazlar ve patlayıcı ortam bölgeleri 3'er sınavda soruldu. Son soru Mayıs 2026'da risk değerlendirmesi üzerineydi.
Bölge 1'de hangi kategori ekipman kullanılır?
Kategori 1 veya 2. Bölge 0 ve 20'de yalnız Kategori 1, Bölge 2 ve 22'de Kategori 1, 2 veya 3 kullanılabilir.
Oksijen yanıcı bir gaz mı?
Hayır. Oksijen yanmayı destekleyen (yakıcı) gazdır, kendisi yanmaz. Sınavda yanıcı gazlar arasında çeldirici olarak çıktı.