Toksikoloji çıkmış sorular
İşyeri hekimliği sınavında toksikolojiden 2010 ile Mayıs 2026 arasındaki 29 sınavda 85 soru çıktı. Çıkmış soruların en sık iki kalıbı cıva zehirlenmesinin klinik bulguları (10 sınav) ve kadmiyumun böbrek ile kemik etkisi (8 sınav). Mayıs 2023'ten bu yana yapılan yedi sınavda dersin payı %6,3.
Son güncelleme: 18.11.2026
Toksikolojiden kaç soru çıktı?
29 sınavda 85 soru geldi, yani sınav başına üç soruya yakın; bu toplamla toksikoloji konu dağılımı listesinde dördüncü sırada. MEB'in 100 soruluk sınavlarında (2010-2013, 8 sınav) toplam 20 soru vardı ve dersin payı %2,5'te kaldı. 50 soruluk ÖSYM ve Gazi ÖDM sınavlarında (2015 sonrası, 21 sınav) 65 soru çıktı. Pay %6,2'ye yükseldi, sınav başına soru da 2,5'ten 3,1'e çıktı.
Yeni dönemde toksikolojinin boş geçtiği sınav yok: her sınavda 1 ile 5 arasında soru var. Mayıs 2023 ve sonrasındaki yedi sınavın 350 sorusundan 22'si bu dersten.
| Sınav | Toksikoloji sorusu |
|---|---|
| Aralık 2023 | 5 |
| Mayıs 2024 | 2 |
| Aralık 2024 | 4 |
| Mayıs 2025 | 2 |
| Aralık 2025 | 3 |
| Mayıs 2026 | 3 |
Toksikolojide en sık sorulan kalıplar
İlk beş kalıbın dördü bir metale, biri benzene ait. Sayılar kalıbın kaç ayrı sınavda çıktığını gösteriyor.
- Cıva zehirlenmesinin klinik bulguları: 10 sınavda soruldu, son kez Mayıs 2026'da.
- Kadmiyumun böbrek ve kemik etkisi, itai-itai hastalığı: 8 sınavda, son kez Aralık 2024'te.
- Benzenin kemik iliği etkisi ve lösemi: 7 sınavda, son kez Aralık 2018'de.
- Kromun kullanıldığı işler, deri ülseri ve burun septumu delinmesi: 7 sınavda, son kez Aralık 2023'te.
- Arsenik zehirlenmesinin deri bulguları ve yol açtığı kanserler: 6 sınavda, son kez Aralık 2025'te.
- Toksikokinetik basamaklar (emilim, dağılım, metabolizma, atılım): 5 sınavda, son kez Mayıs 2026'da.
- Kurşunun vücuda girişi, kemikte depolanması ve atılımı: 5 sınavda, son kez Aralık 2023'te.
- Karbon monoksitin etki mekanizması, kliniği ve tedavisi: 4 sınavda, son kez Aralık 2025'te.
Metal metal bilmen gerekenler
Kronik cıva zehirlenmesi üç bulguyla tanınır: el yazısını bozan ince tremor, stomatit ya da gingivit ve eretizm (aşırı utangaçlık, sinirlilik). Hedef organlar santral sinir sistemi ve böbrek. Minamata hastalığı balıkla alınan metil cıvaya bağlı.
Kadmiyuma en duyarlı organ böbrek, ilk bulgu proteinüri. Kalsiyum ve D vitamini metabolizmasını bozarak osteomalazi yapar, Japonya'daki itai-itai tablosu bu yüzden çıktı. Biyolojik yarılanma ömrü 10 yılı aşar ve sigara önemli bir kaynak.
Kurşun bugün en çok akümülatör yapımında kullanılıyor. Vücuttaki kurşunun yaklaşık %90'ı kemikte birikir, atılım başlıca idrarla olur. Klinikte kurşun koliği, diş etinde Burton çizgisi, radial sinir tutulumuyla düşük el ve eritrositlerde bazofilik noktalanma beklenir.
Kromda altı değerlikli form (+6) üç değerlikliden daha toksiktir ve kanser yapar; trivalan arsenik de pentavalandan daha toksiktir. Benzen kemik iliğini baskılar, aplastik anemi ve en sık akut miyeloid lösemi yapar. Organik fosforlu insektisitler asetilkolinesterazı inhibe eder, antidot atropin.
| Etken | Hedef ve tipik bulgu | Ayırt ettiren ipucu |
|---|---|---|
| Cıva | SSS, böbrek; tremor, stomatit, eretizm | Kuyumculuk, klor-alkali üretimi |
| Kurşun | Kan, sinir, böbrek; kolik, düşük el | Diş etinde Burton çizgisi |
| Kadmiyum | Böbrek, kemik, akciğer | İtai-itai, uzun yarılanma |
| Krom (+6) | Deri, burun, akciğer | Zımba deliği ülser, septum perforasyonu |
| Arsenik (+3) | Deri, sinir, kemik iliği | Avuç-taban hiperkeratozu, Mees çizgileri |
| Benzen | Kemik iliği | Aplastik anemi, AML |
| Karbon monoksit | Doku hipoksisi | Karboksihemoglobin, tedavi oksijen |
Toksikoloji vakalarında meslek öyküsü ipucu
85 sorunun 27'si olumsuz köklü: doğru bulgular sıralanıyor, aranan tek yanlış. 23'ü klinik vaka, 16'sı öncüllü. Vaka sorusunda meslek öyküsü çoğu zaman cevabı veriyor: termometre ya da altın kaplama cıvayı, akü geri dönüşümü kurşunu, deri tabaklama kromu düşündürür.
En sık karışan ikili kurşun ve cıvanın ağız bulgusu. Diş etinde mavi-gri çizgi kurşunda, stomatit cıvada görülür. Kromda da iki ayrı yer tutulur: deride ağrısız zımba deliği ülser, burunda septum perforasyonu. Kromun ülseri malignleşmez, akciğer kanseri riski ise altı değerlikli kroma bağlıdır.
Aralık 2013'te böbrekte birikim ve D vitamini metabolizması bozukluğu anlatan bir soruda resmi anahtar kurşunu kabul etti. Tarif ilk bakışta kadmiyumu çağrıştırıyor, ama kurşun da nefropati yapar ve böbrekte D vitamini aktivasyonunu bozar. İki metal de uyabilir; o sınavın anahtarı kurşundu.
Toksikolojiye nasıl çalışmalı?
Eğitim programında toksikolojiye 2 saat ayrılıyor, sınavdaki payı ise çok daha büyük. Cıva, kadmiyum, kurşun, krom, arsenik ve benzen altılısından başla: en sık kalıpların neredeyse hepsi bunlarda. Her metal için bir kaynak işi, bir hedef organ ve bir ayırt ettiren bulgu yeterli.
Sonra karbon monoksit ve organofosfatlara geç, en son toksikokinetik ve LD50 gibi temel kavramlara bak. Aynı metaller kimyasal risk etmenleri, mesleki kanserler ve sağlık gözetimi ve biyolojik izleme derslerinde de karşına çıkar.
Hazırlık uygulaması
13 Aralık sınavına 14 günlük plan: çıkmış soru kalıplarından özgün sorular, kalıp kartları ve 3 deneme sınavı.
1.499 TL14 Aralık'tan itibaren 3.499 TL · tek ödeme, bir sonraki sınava kadar erişim
Satın alÖdeme iyzico ile alınır. Satıcı: Arkuat (arkuat.com).
Sık sorulanlar
Toksikolojiden kaç soru çıkar?
2010 ile Mayıs 2026 arasındaki 29 sınavda 85 soru çıktı. 2015 sonrası 50 soruluk sınavlarda her sınavda 1 ile 5 arası soru var, Mayıs 2023 sonrası yedi sınavın toplamı 22.
Toksikolojide en çok ne soruluyor?
Cıva zehirlenmesinin klinik bulguları 10 sınavda, kadmiyumun böbrek ve kemik etkisi 8 sınavda, benzen ve krom 7'şer sınavda soruldu. Soruların çoğu metallerin hedef organına ve tipik bulgusuna gidiyor.
Burton çizgisi hangi metalde görülür, cıvada ağızda ne beklenir?
Burton çizgisi, diş etinde mavi-gri bir hattır ve kurşun zehirlenmesinde görülür. Cıvada ağız bulgusu stomatit ve gingivittir, buna tremor ve eretizm eşlik eder.
Toksikoloji sorularında güncelliğini yitiren bilgi var mı?
Hayır. 85 sorunun hiçbiri mevzuat değişikliğine bağlı değil, hepsi klinik ve toksikolojik bilgi. Eski yıllarda sorulan kalıplar bugün de geçerli.