Psikososyal riskler çıkmış sorular
Psikososyal risk etmenleri 29 işyeri hekimliği sınavında 32 soruyla geldi. Hangi iş koşulunun stres etmeni sayıldığı 11 sınavda, stresin sağlık, davranış ve sosyal sonuçları 7 sınavda geldi. Son üç yılın yedi sınavında 6 çıkmış soru var; sınav başına 0,9 soru, 2015-2019 arasındaki 0,4'ün iki katı.
Son güncelleme: 18.11.2026
32 soru, 2020'den sonra daha düzenli
Konu 29 sınavın 21'inde soruldu. MEB döneminin 8 sınavında (2010-2013) 17 soru vardı, her sınavda 1 ile 3 arası; pay %2,1. ÖSYM ve Gazi ÖDM'nin 21 sınavında (2015-2026) 15 soru çıktı, sınav başına 0-2, pay %1,4. Sınav 100 sorudan 50'ye indiği için sınav başına soru 2,1'den 0,7'ye düştü.
ÖSYM/Gazi döneminin içinde ise seyir yukarı. 2015-2019 arasındaki 9 sınavın 5'inde bu konudan soru yoktu. Kasım 2020'den bu yana 12 sınavın 9'unda soru var ve Mayıs 2025'te 2 soru geldi.
| Sınav | Psikososyal risk sorusu |
|---|---|
| Aralık 2023 | 0 |
| Mayıs 2024 | 1 |
| Aralık 2024 | 1 |
| Mayıs 2025 | 2 |
| Aralık 2025 | 0 |
| Mayıs 2026 | 1 |
Psikososyal risklerde en sık sorulan kalıplar
İki kalıp 18 soruyu tek başına taşıyor: hangi koşulun stres etmeni olduğu ve stresin sonuçları. Mobbing, tükenmişlik ve karoshi soruları bunlara çeldirici olarak birbirine karışıyor. Dersin sınavdaki genel yeri konu dağılımı sayfasında.
| Kalıp | Sınav | Son çıkış |
|---|---|---|
| Hangi iş koşulu psikososyal risk ya da stres etmenidir | 11 | Aralık 2024 |
| İş stresinin mental, fiziksel, davranışsal ve sosyal sonuçları | 7 | Mayıs 2026 |
| Mobbingin tanımı, yönü ve tipik davranışları | 4 | Mayıs 2024 |
| Tükenmişlik sendromu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği | 4 | Mayıs 2025 |
| Karoshi kavramı | 2 | Aralık 2013 |
| Stres yönetiminde örgütsel önlemler | 2 | Kasım 2020 |
| Vardiyalı çalışmanın sağlık etkileri | 1 | Kasım 2020 |
| İşyerinde şiddetin yönetim basamakları | 1 | Mayıs 2012 |
Stres sonuçları, mobbing ve tükenmişlik
Stres etmeni sorularındaki ayrım şu: işin düzeni ve yönetiminden gelen yük risk, çalışana söz ve güvence veren düzenleme koruyucu. Kişinin kendine ait özellikleri örgütsel etmen sayılmıyor; Mayıs 2013'te medeni durum bu yüzden yanlış seçenekti.
- Stresin sonuçları dört grupta: mental (anksiyete, depresyon, duygusal dalgalanma), fiziksel (uyku bozukluğu, baş ağrısı, çarpıntı, kas-iskelet yakınması, bağışıklıkta zayıflama), davranışsal (yeme ve sigarada artış, devamsızlık), sosyal (yalnızlaşma, aile ve iş arkadaşlarıyla çatışma).
- Dünya Sağlık Örgütü tükenmişliği ICD-11'de hastalık olarak değil mesleki bir olgu olarak tanımlıyor ve üç boyut sayıyor: enerji tükenmesi, işe zihinsel uzaklık ya da olumsuzluk, mesleki etkinlikte azalma. Maslach ölçeğinin karşılıkları duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı hissinde azalma.
- Mobbing kasıtlı, sistematik ve süreklidir; amaç hedef kişiyi yıldırmak ya da işten uzaklaştırmaktır. Kendini ifade etmeyi engelleme, sosyal yalıtım ve niteliksiz işe verme tipik örnekler.
- Karoshi, uzun ve düzensiz çalışma saatleri ile aşırı iş yüküne bağlı ölümü anlatan Japonca kavram. Tablo kalp krizi ve inme gibi kalp-damar ve beyin-damar olaylarıyla seyreder.
- Gece ve vardiyalı çalışma sirkadiyen ritmi bozar; uyku, sindirim ve kalp-damar yakınmaları artar.
- Şiddetin yönetimi dört basamak: sorunu tespit etmek, eyleme karar vermek, eylemi uygulamak, sonucu kontrol etmek. İlk basamak tespittir.
| Stres etmeni | Risk sayılmaz |
|---|---|
| Monotonluk, aşırı ya da yetersiz iş yükü, zaman baskısı | Karara katılım |
| Vardiya, belirsiz çalışma saatleri | İş güvencesi |
| Rol belirsizliği, karara katılamama | Tanımlı görev ve iş tanımı |
| İş güvencesizliği, düşük ücret, sosyal destek azlığı, yıldırma | Liyakate dayalı, sistemli terfi |
Olumsuz kök ve karıştırılan kavramlar
Bu dersin 32 sorusunun 20'si olumsuz kökle geldi. Kalanların 7'si tanım, 4'ü öncüllü, 1'i klinik vaka sorusu. Olumsuz kökte doğru cevap çoğu zaman listeye sızmış koruyucu bir etmen (karara katılım, iş güvencesi) ya da bireysel bir özellik.
Temmuz 2011'deki davranışsal belirti sorusunda deri döküntüsü yanlış seçenekti. Uyku bozulması fiziksel belirtidir, sosyal değil.
Karoshi seçeneklerinde tükenmişlik, mobbing ve Minamata (cıva zehirlenmesi) yan yana konuyor. Mobbingde "yalnız üstten asta" ifadesi yanlış: eşitler arasında ve asttan üste de olabilir.
Psikososyal risklere stres ayrımıyla başla
Eğitim programında 4 saat ayrılan bir ders. 32 sorunun 18'i stres etmeni ve stres sonucu kalıplarından geldiği için bu ikisini bir tabloda ayırmak işin yarısı. Mobbing, tükenmişlik ve karoshi tanımları yan yana çalışılınca birbirinin çeldiricisi olmaktan çıkıyor.
Vardiya ve iş organizasyonu soruları ergonomi ve çalışma yaşamında özel risk grupları ile örtüşüyor. Stres yönetimi çalışma yaşamında sağlığın geliştirilmesi dersinde de soruluyor.
Hazırlık uygulaması
13 Aralık sınavına 14 günlük plan: çıkmış soru kalıplarından özgün sorular, kalıp kartları ve 3 deneme sınavı.
1.499 TL14 Aralık'tan itibaren 3.499 TL · tek ödeme, bir sonraki sınava kadar erişim
Satın alÖdeme iyzico ile alınır. Satıcı: Arkuat (arkuat.com).
Sık sorulanlar
Psikososyal risk etmenlerinden kaç soru çıkar?
29 sınavda 32 soru çıktı. 50 soruluk ÖSYM ve Gazi ÖDM sınavlarında 0 ile 2 arası soru geliyor; Mayıs 2023'ten bu yana yedi sınavda 6 soru oldu.
Psikososyal risklerde en çok ne soruluyor?
Hangi koşulun stres etmeni olduğu 11 sınavda, stresin sonuçları 7 sınavda soruldu. Mobbing ve tükenmişlik 4'er sınavda geldi.
Mobbing yalnız amirden çalışana mı uygulanır?
Hayır. Mobbing eşit konumdaki çalışanlar arasında ve asttan üste de yönelebilir. Belirleyici olan yön değil, davranışın kasıtlı, sistematik ve sürekli olması.
Tükenmişlik bir hastalık mı?
Dünya Sağlık Örgütü ICD-11'de tükenmişliği tıbbi bir hastalık olarak değil, kronik iş stresine bağlı mesleki bir olgu olarak sınıflıyor. Sınavda Maslach ölçeği ve üç boyutu soruluyor.